Automaat rijbewijs halen als volwassene: wat je moet weten

Portret van Femke Janssen, rijinstructeur en faalangstspecialist in Budel
Femke Janssen
Ervaren rijinstructeur en faalangstspecialist
Automaat rijbewijs in Nederland · 2026-02-15 · 5 min leestijd

Stel je voor: je bent eindelijk zover. Je wilt je rijbewijs halen, maar het idee van die ouderwetse schakelpook maakt je al een beetje zenuwachtig. Geen paniek.

Tegenwoordig kiezen steeds meer volwassenen voor het gemak van een automaat. Het is niet alleen relaxter rijden, maar vaak ook sneller je rijbewijs op zak. In dit artikel lees je precies hoe het werkt, wat het kost en hoe je in één keer slaagt. Laten we beginnen.

Waarom kiezen voor een automaat?

Een automaat rijbewijs (officieel rijbewijs B met code 78) is ideaal voor wie het schakelen lastig vindt of gewoonweg comfortabeler wil rijden.

Je auto schakelt zelf, dus je hoeft alleen maar te sturen, te remmen en te accelereren. Handig in de file of tijdens druk stadsverkeer. Let wel op: met dit rijbewijs mag je alleen rijden in auto’s met een automatische versnellingsbak. Rijden in een schakelauto?

Dat mag officieel niet, tenzij je later alsnog een schakel-rijbewijs haalt. In Nederland is een automaat-rijbewijs inmiddels de norm voor veel nieuwe bestuurders, en de verwachting is dat dit alleen maar toeneemt.

De procedure: van theorie naar praktijk

Het proces om je rijbewijs te halen is hetzelfde als voor een schakelauto, met één groot verschil: je praktijklessen en examen vinden plaats in een auto met automaat. Voordat je de weg op mag, moet je slagen voor je theorie.

Stap 1: Het theorie-examen

Dit examen is verplicht voor iedereen. Je legt het examen af bij het CIB (Centraal Informatiepunt Rijvaardigheid). Het examen bestaat uit 25 vragen over verkeersregels, gevaarherkenning en verkeersinzicht.

Je hebt minimaal 20 goede antwoorden nodig om te slagen. De kosten voor het theorie-examen bedragen €18,50 per keer dat je het examen doet.

Tegenwoordig is het examen vernieuwd: de nadruk ligt meer op het herkennen van situaties en het toepassen van regels in realistische scenario’s. Denk aan digitale hulpmiddelen en afleiding door smartphones. Tip: Oefen veel met officiële examens via het CIB of andere erkende platforms.

Stap 2: De praktijklessen

Een goede voorbereiding is het halve werk. Na je theorie mag je beginnen met lessen.

  • 12 uur basis: Rijden in stadsverkeer, op de snelweg en op landelijke wegen.
  • 8 uur specifiek: Maneuvers zoals inparkeren, hellingproef en rijden in het donker.

Het minimum aantal uren dat je nodig hebt, hangt af van je talent, maar gemiddeld doen volwassenen er tussen de 20 en 30 lessen over.

Stap 3: Het praktijkexamen

De lessen zijn onderverdeeld in: De kosten per les liggen tussen de €60 en €85, afhankelijk van de rijschool en de regio. Een rijinstructeur vind je via platforms zoals Rijopleiding.nl of Rijschool.nl, of gewoon via Google. Let op dat je kiest voor een rijschool die gespecialiseerd is in automaat-lessen, zodat je geen onnodige uren verspilt aan schakeltechnieken.

Ben je er klaar voor? Dan meld je je aan voor het praktijkexamen bij het CIB.

Een examinator neemt je mee voor een rit van ongeveer 30 minuten. Je voert diverse opdrachten uit, waaronder een bijzondere manoeuvre (zoals fileparkeren of een hellingproef). De kosten voor het praktijkexamen bedragen €167,50. Let op: deze prijzen kunnen jaarlijks wijzigen, dus check altijd de actuele tarieven.

Overzicht van de kosten

Geld speelt een rol. Hieronder een indicatie van wat je kunt verwachten (prijzen zijn indicatief en kunnen variëren): Totaalbedrag: Reken op een bedrag tussen de €1.400 en €2.000, afhankelijk van hoe snel je het oppakt en welke rijschool je kiest.

  • Theorie-examen: €18,50 per keer.
  • Praktijklessen (20 uur): €1.200 – €1.700 (afhankelijk van het uurtarief).
  • Praktijkexamen: €167,50.
  • Leerboeken & oefenmateriaal: €50 – €100.
  • Rijbewijs aanvragen bij de gemeente: Ongeveer €45 (pasfoto en leges).

Alternatieve opties en slimme tips

Wil je sneller of goedkoper je rijbewijs halen? Er zijn een paar slimme routes.

Rijbewijs op maat (intensieve training)

Voor volwassenen die snel willen lessen, zijn er rijscholen die een ‘spoedcursus’ of ‘rijbewijs op maat’ aanbieden.

Rijcoaching

Dit betekent dat je in een kortere tijd (bijvoorbeeld in 1 tot 2 weken) intensief lessen volgt en direct examen doet. Dit kan voordeliger zijn dan wekelijks lessen verspreiden over maanden, omdat je minder lang hoeft te reserveren. Heb je al rijervaring (bijvoorbeeld in het buitenland) of ben je na een lange pauze weer ingestapt?

Dan kan rijcoaching uitkomst bieden. Dit is geen vervanging van rijlessen, maar een aanvulling om je rijvaardigheden bij te schaven. Handig als je faalangstig bent of specifieke problemen hebt. Veel rijscholen bieden nu online theorielessen aan.

Zelfstudie en e-learning

Je kunt je voorbereiden op het theorie-examen via apps en websites. Voor de praktijk is zelfstudie lastiger, maar je kunt wel je theorie perfect op orde hebben voordat je überhaupt in de auto stapt.

Dat scheelt tijd en geld.

Wijzigingen in de regelgeving (let op!)

De regels rondom het rijbewijs veranderen continu. In 2023 en 2024 zijn er een aantal zaken aangescherpt: Hou de website van het CIB en de RDW in de gaten voor de meest actuele informatie. De regels kunnen per 1 januari wijzigen.

  • Theorie-examen: De focus ligt meer op risicoherkenning en het toepassen van kennis in complexe verkeerssituaties.
  • Digitale hulpmiddelen: Er is meer aandacht voor de gevaren van smartphone-gebruik in de auto.
  • Code 78: Bij het aanvragen van je rijbewijs moet je duidelijk aangeven dat je rijbewijs beperkt is tot automaat, tenzij je ook schakelervaring hebt.

Praktische tips voor volwassen leerlingen

Als volwassene stap je in een auto met een andere mindset dan een 17-jarige. Gebruik deze tips:

  • Plan je lessen: Probeer lessen te plannen op vaste dagen en tijden. Routine helpt bij het onthouden van vaardigheden.
  • Wees assertief: Vraag je instructeur om uitleg als je iets niet snapt. Jij betaalt voor de lessen, dus jij bepaalt het tempo.
  • Gebruik je verstand: Een automaat is makkelijker, maar let wel op: je hebt minder te doen met je handen, maar je hersenen moeten harder werken om het verkeer in te schatten.
  • Angst is normaal: Veel volwassenen hebben rijangst. Bespreek dit met je instructeur; er zijn speciale trainingen voor.

Waar je je rijbewijs aanvraagt

Als je bent geslaagd voor je praktijkexamen, ben je er nog niet.

Je moet je rijbewijs nog aanvragen bij de gemeente. Neem je geslaagde bewijs en een pasfoto mee. Meestal ligt je rijbewijs na een paar werkdagen klaar.

Conclusie

Het halen van een automaat rijbewijs als volwassene is een stuk toegankelijker dan vroeger. De kosten zijn overzichtelijk, de procedure is duidelijk en met de juiste voorbereiding slaag je snel. Of je nu kiest voor een traditionele rijschool of een intensieve cursus, zorg dat je je theorie op orde hebt en kies een instructeur die bij je past. Veel succes en veilige kilometers gewenst!

Portret van Femke Janssen, rijinstructeur en faalangstspecialist in Budel
Over Femke Janssen

Femke helpt leerlingen met plezier en zelfvertrouwen hun rijbewijs te halen.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Automaat rijbewijs in Nederland
Ga naar overzicht →