Hoe lang van tevoren moet je een CBR-examen plannen in 2026
Stel je voor: je bent er klaar voor. Je hebt uren geoefend met je rijinstructeur, je theorieboeken zijn versleten en je bent er mentaal klaar voor om achter het stuur te kruipen.
Maar dan kom je erachter dat de eerstvolgende beschikbare datum voor je CBR-examen over drie maanden is. Pijnlijk, hè? In 2026 is het plannen van een rijexamen niet meer iets dat je even snel doet. Het is een strategische operatie. Laten we eens kijken hoe ver van tevoren je echt moet beginnen met plannen om teleurstelling te voorkomen.
De harde realiteit van wachttijden in 2026
Om meteen met de deur in huis te vallen: in 2026 kun je niet meer verwachten dat je morgen een examen kunt plannen als je vandaag besluit dat je er klaar voor bent. De wachttijden bij het CBR zijn structureel lang en dat gaat niet zomaar veranderen.
De oorzaken zijn bekend: een tekort aan examinatoren en een enorme vraag van leerlingen.
Het is simpelweg een kwestie van vraag en aanbod, en de vraag is groter dan het aanbod. Voor een praktijkexamen auto (categorie B) moet je in de grote steden zoals Amsterdam, Rotterdam en Utrecht al snel rekening houden met een wachttijd van 10 tot 16 weken. Ja, je leest het goed: dat is bijna vier maanden.
In minder bevolkte regio's kan het iets sneller gaan, maar reken gerust op minimaal 8 tot 12 weken. Het is dus een illusie om te denken dat je in de zomervakantie je examen kunt doen als je pas in mei begint met plannen.
Voor theorie-examens zijn de wachttijden vaak korter, maar ook hier geldt: plan het op tijd. Je kunt een theorie-examen meestal binnen een paar weken plannen, maar als je specifieke data nodig hebt (bijvoorbeeld naast je werk of school), dan is het verstandig om minstens een maand van tevoren te kijken.
Wanneer moet je beginnen met plannen?
De gouden regel voor 2026 is simpel: plan je examen zodra je weet dat je praktijklessen bijna klaar zijn. Je hoeft niet te wachten tot je instructeur zegt "je bent er klaar voor". Integendeel.
De beste strategie is om je examen te plannen op een datum die realistisch is, gebaseerd op je lesuren.
De strategie van de vroegboeker
Als je weet dat je ongeveer 40 uur rijles nodig hebt en je twee keer per week les hebt, dan weet je ongeveer wanneer je examen kunt doen. Stel, je begint vandaag met rijlessen. Je weet dat je ongeveer drie maanden nodig hebt om je rijbewijs te halen.
Plan dan je examen voor over drie maanden. Klinkt dit eng? Misschien, maar het is verstandig. Het CBR laat je namelijk gratis annuleren tot 48 uur van tevoren (mits je dit via je rijschool doet). Als je blijkt dat je toch nog extra lessen nodig hebt, schuif je de datum simpelweg door.
Als je te laat plant, sta je achteraan in de rij en betaal je mogelijk meer voor spoedlessen of een examenplaats via een rijschool die 'vrije plekken' claimt te hebben (wat vaak extra kost).
Een andere slimme tip is om je theorie-examen ruim van tevoren te halen. Je mag je praktijkexamen namelijk pas doen als je geslaagd bent voor je theorie.
Theoriecertificaten zijn in 2026 twee jaar geldig. Haal je theorie dus al als je net begint met lessen. Zo voorkom je dat je straks klaar bent met lessen, maar nog moet wachten op een theorie-examen.
Hoe plan je slim bij het CBR?
Om een examen te plannen, moet je inloggen op het CBR via DigiD.
Je rijschool moet je eerst aanmelden voor het examen. Zodra je bent aangemeld, krijg je een e-mail van het CBR met de link om een datum te kiezen.
De 'vrije markt' van examenplaatsen
Dit is het moment om snel te zijn. Als je te laat bent met plannen, kom je in een situatie terecht waarbij de 'officiële' wachttijden te lang zijn. Sommige rijscholen bieden dan aan om een examenplaats voor je te regelen via hun netwerk. Dit heet wel eens een 'spoedexamenaanvraag'.
Dit kan sneller gaan, maar het kost vaak extra geld (soms wel 100 tot 200 euro bovenop de normale examenkosten).
De vraag is of je dit wilt betalen. In 2026 is het veel slimmer om gewoon vroeg te plannen en de standaardprocedure te volgen. Je bespaart hiermee geld en stress.
Een ander praktisch punt: houd rekening met je eigen agenda. Wil je je examen doen op een vrijdagmiddag?
Of liever op een dinsdagochtend? Hoe specifieker je bent, hoe langer je moet wachten.
Ben je flexibel in je tijdstippen? Dan kun je soms sneller terecht. Wees dus niet te kieskeurig als je haast hebt.
Praktijkvoorbeeld: een planning voor 2026
Laten we een concreet voorbeeld bekijken. Stel, je bent 17 jaar en wilt je rijbewijs halen in de zomer van 2026, voordat je op vakantie gaat. Zie je hoeveel tijd je nodig hebt? Als je pas in mei begint met plannen, ben je er in juli waarschijnlijk nog niet.
- Maart 2026: Je start met rijlessen. Je meldt je aan voor je theorie-examen.
- April 2026: Je haalt je theoriecertificaat. Je bent nu klaar om je praktijkexamen te plannen zodra je rijinstructeur het ziet zitten.
- Mei 2026: Je rijinstructeur ziet dat je vorderingen maakt. Jij of je rijschool plant nu alvast een examen voor eind juni of begin juli.
- Juni 2026: Je oefent de laatste puntjes op de i. Als je er echt klaar voor bent, laat je de datum staan. Als je twijfelt, verzet je de datum (zonder kosten) naar begin juli.
- Juli 2026: Je doet je examen en bent geslaagd!
Extra tips voor een soepel proces
Er zijn een paar dingen die je kunt doen om het proces in 2026 soepeler te laten verlopen.
Volg je rijschool op
Je rijschool is je gids. Vraag hen wanneer ze denken dat je examen kunt doen.
Controleer je gegevens
Goede rijscholen hebben vaak inzicht in de beschikbaarheid en kunnen je helpen met plannen. Zorg dat je communicatie duidelijk is. Zeg niet alleen "ik wil in juni examen doen", maar vraag: "wanneer denk jij dat ik er klaar voor ben, zodat ik kan plannen?" Controleer bij het CBR of je persoonlijke gegevens kloppen.
Een verkeerd adres of een verkeerd BSN-nummer kan vertraging opleveren. Dit klinkt saai, maar het gebeurt vaker dan je denkt.
De kosten in 2026
Hoewel de exacte tarieven voor 2026 nog niet vaststaan, is het goed om rekening te houden met een stijging. De examenkosten bij het CBR zijn de afgelopen jaren al gestegen. Verwacht in 2026 een praktijkexamen auto van rond de 120 tot 130 euro.
Theorie-examens kosten ongeveer 40 tot 50 euro. Tel daar de kosten van de rijlessen bij op, en je begrijpt dat elke onnodige vertraging geld kost.
Conclusie: wees proactief, niet reactief
De boodschap voor 2026 is helder: wachten tot het laatste moment is geen optie meer.
De dagen dat je een week van tevoren een examen kon plannen, zijn voorbij. Als je serieus bent over het halen van je rijbewijs, moet je net zo strategisch te werk gaan als bij het plannen van een vakantie. Plan je examen minimaal drie tot vier maanden van tevoren.
Haal je theorie zo vroeg mogelijk. En vooral: blijf communiceren met je rijschool.
Op die manier voorkom je frustraties en zorg je ervoor dat je zonder stress je examen kunt doen.
In 2026 is een goede voorbereiding het halve werk, en dat geldt zeker wanneer je je praktijkexamen bij het CBR wilt aanvragen.