Ken je dat gevoel? Je staat bij de pomp en zucht eens diep terwijl de cijfers op de pomp harder oplopen dan je salaris.
Rijden in een automaat wordt vaak gezien als de relaxte, comfortabele keuze, maar er gaat een hardnekkig gerucht dat automaten meer brandstof verbruiken dan hun handgeschakelde broertjes. Hoewel dat vroeger misschien waar was, is het tegenwoordig lang niet altijd meer het geval. Integendeel.
Met de juiste techniek en een beetje bewustzijn kun je in een automaat auto net zo zuinig, of soms zelfs zuiniger, rijden dan in een handbak. Het draait allemaal om hoe jij het gaspedaal benadert en hoe je de slimme systemen in je auto gebruikt. In dit artikel lees je precies hoe je jouw automaat optimaal benut voor een lager brandstofverbruik, zonder dat het je rijplezier kost.
Vroeger hadden automaten vaak maar vier of vijf versnellingen en dat was een nadeel. Op de snelweg draaide de motor te hard toeren, wat zonde was van de brandstof.
Tegenwoordig is dat beeld volledig gedateerd. Moderne automaten hebben vaak acht, negen of zelfs tien versnellingen.
Dat betekent dat er altijd een versnelling is die perfect past bij de snelheid en de belasting van de auto. Een groot verschil zit in de koppeling. Bij een handbak zit er een directe mechanische verbinding tussen de motor en de wielen.
Bij een automaat gebeurt dat via een hydraulische koppeling of een torque converter. Vroeger verloor je hier veel energie mee, omdat de koppeling ‘slipte’.
Tegenwoordig gebruiken bijna alle moderne automaten een ‘lock-up’ koppeling. Zodra je een constante snelheid rijdt, vergrendelt de koppeling zich vrijwel direct. Het gevolg: geen energieverlies, geen onnodig slippen en dus een efficiëntere aandrijving. Merken als Toyota, Volkswagen en BMW hebben hun automaten de afgelopen jaren flink geoptimaliseerd voor zuinigheid.
Voordat we de diepte in duiken met specifieke technieken, is het goed om te weten dat de basis van zuinig rijden voor elke auto hetzelfde is. Of je nu een automaat of een handbak rijdt, de natuurkunde liegt niet.
Toch zijn er een aantal zaken die in een automaat net iets anders werken.
Het klinkt simpel, maar het is de nummer één factor: voorkom harde acceleraties. Een automaat reageert direct op hoe ver je het pedaal indrukt. Druk je het pedaal agressief in, dan schakelt de automaat later door om meer vermogen te leveren.
Dat zorgt voor een hoger toerental en dus meer brandstofverbruik. Probeer in plaats daarvan een ‘vloeiende’ beweging te maken.
Denk aan een bak koffie die tot de rand gevuld is; je wilt niet dat het klotst. Rijd je in een automaat, dan helpt het om het gaspedaal stabiel te houden. Als je merkt dat je auto wil optrekken, probeer dan net iets minder gas te geven in plaats van harder. Je auto zal vanzelf de versnelling verlagen of overschakelen zonder dat jij drastische bewegingen maakt.
Anticiperen is de sleutel tot zuinig rijden. In een automaat hoef je niet te schakelen, wat je hersenen de ruimte geeft om verder te kijken.
Zie je verderop een rood verkeerslicht? Haal je voet van het gaspedaal en laat de auto uitrollen. Je hoeft niet direct vol in de remmen te duiken.
Door te voorspellen wat er gebeurt, kun je de auto constant laten rollen. Remmen zet bewegingsenergie om in warmte (en dat is energie die je kwijt bent), terwijl uitrollen je snelheid behoudt zonder dat het brandstof kost (mits je in de juiste versnelling zit, wat bij een automaat vaak automatisch gaat).
Op de Nederlandse snelwegen is cruise control een uitkomst voor een laag verbruik. Een moderne automaat met cruise control houdt de snelheid perfect constant. Waar een mens geneigd is om te ‘surfen’ (iets harder optrekken en dan weer iets vertragen), houdt de cruise control de motor in een stabiele, efficiënte zone.
Veel moderne auto’s hebben tegenwoordig ook adaptieve cruise control. Deze past de snelheid aan op basis van de auto voor je.
Dat voorkomt onnodig remmen en optrekken. Als je weinig verkeer hebt, zet hem dan op ongeveer 100 of 110 km/u.
Op die snelheid draait de motor op de meeste automaten in een lage toerentour, wat brandstof bespaart.
De automaat zelf is een slim systeem, maar je kunt hem helpen om nog efficiënter te werken. Hoe je de versnelling benut, maakt een groot verschil.
Bijna elke moderne automaat heeft tegenwoordig een Eco-modus. Deze functie is speciaal ontwikkeld om brandstof te besparen.
Wanneer je deze inschakelt, past de auto het gedrag van de motor en de versnellingsbak aan. De gasrespons wordt minder direct (je moet iets verder intrappen voor hetzelfde effect), en de werking van de automatische versnellingsbak zorgt ervoor dat de auto eerder naar een hogere versnelling schakelt. Het gevolg is dat je motor vaak in een lager toerental draait.
Ideaal voor rustige ritten of woon-werkverkeer. Het nadeel? De auto voelt iets minder ‘sportief’ aan.
Maar voor energiezuinig rijden is dit de makkelijkste knop om in te drukken. Veel automaten hebben een sportstand of een handmatige modus (vaak aangeduid met ‘+’ en ‘-’ of flippers achter het stuur). Hoewel dit vaak voor sportief rijden wordt gebruikt, kun je het ook slim inzetten voor zuinigheid. Stel, je rijdt over een heuvelachtige weg.
De automaat zal soms terugschakelen om vermogen te leveren, terwijl je misschien net genoeg snelheid hebt om in de hoogste versnelling te blijven.
Door handmatig in een hogere versnelling te blijven, dwing je de motor om in een lager toerental te draaien. Dit vereist wat oefening, maar het kan helpen om je verbruik te verlagen, vooral op bochtige provinciale wegen. Niet elke automaat is hetzelfde. Het type transmissie bepaalt mede hoe zuinig je kunt rijden.
Naast je rijstijl zijn er een aantal factoren die je verbruik beïnvloeden.
Deze punten zijn makkelijk om te vergeten, maar ze tellen flink mee. Een automaat is een complex stuk techniek. Als de olie in de bak te oud is of het niveau te laag, gaat de bak ‘slibben’ of harder werken dan nodig is.
Dit leidt tot extra wrijving en dus meer brandstofverbruik. Laat je automaatolie regelmatig verversen volgens de voorschriften van de fabrikant.
Een soepel lopende bak schakelt sneller en efficiënter. Te zachte banden zijn een echte energievreter.
Ze hebben meer contact met het wegdek, wat zorgt voor meer rolweerstand. Controleer daarom eens in de maand de spanning van je banden. Een band die op de juiste spanning is, rolt soepeler en vraagt minder vermogen van de motor. Dit kan al enkele procenten brandstof besparen.
Een auto die volgeladen is met spullen die je niet nodig hebt, is zwaarder. Zwaarder betekent harder werken voor de motor, vooral bij optrekken.
Ruim dus onnodige rommel op. Ook de dakkoffer is een boosdoener. Zelfs als hij leeg is, zorgt hij voor extra luchtweerstand.
Op de snelweg kan een dakkoffer het verbruik met wel 10 tot 15 procent verhogen.
Haal hem eraf als je hem niet gebruikt. Er is veel discussie over airconditioning en brandstofverbruik. De airco gebruikt energie van de motor, wat extra brandstof kost.
Bij lage snelheden (binnen de stad) is het vaak zuiniger om de ramen open te doen.
Op de snelweg (boven de 70 km/u) is de luchtweerstand van open ramen echter groter dan het extra verbruik van de airco. Dus: stad = ramen open, snelweg = airco aan (of ramen dicht).
Rijden in een automaat hoeft helemaal niet onzuinig te zijn. Integendeel. Door de vele versnellingen en slimme technieken zoals de lock-up koppeling, en door te weten hoe je de motorrem in een automaat gebruikt, kunnen moderne automaten heel efficiënt zijn.
De grootste besparing haal je echter uit je eigen gedrag. Probeer de volgende keer dat je rijdt, eens bewust te letten op je gasvoet. Probeer te anticiperen, gebruik de Eco-modus en zorg voor een vloeiende rit.
Je zult merken dat je rustiger rijdt, minder vaak hoeft te remmen en uiteindelijk minder geld kwijt bent aan de pomp.
En dat allemaal terwijl je comfortabel achter het stuur zit van je automaat.