Keren in drie bewegingen tijdens het CBR-examen in een automaat

Portret van Femke Janssen, rijinstructeur en faalangstspecialist in Budel
Femke Janssen
Ervaren rijinstructeur en faalangstspecialist
CBR praktijkexamen met automaat · 2026-02-15 · 5 min leestijd

Stel je voor: je zit achter het stuur van een automaat, het examen is begonnen, en je moet keren.

Vroeger keek je examinator argwanend toe, met een pen in de aanslag om elke beweging te noteren. Tegenwoordig is dat anders. Het CBR heeft de beoordeling van de eerste keerbeweging namelijk volledig gedigitaliseerd.

Weg met de subjectieve blik van de examinator, hallo tegen camerasystemen en algoritmes die elke centimeter meten. Hoe werkt dat precies, en wat betekent dit voor jou als kandidaat? Laten we het hebben over de drie bewegingen die je nu moet beheersen om te slagen.

Waarom het CBR overstapt op technologie

Even eerlijk: hoe vaak heb je gehoord dat examinatoren verschillend zijn? De een is streng, de ander wat soepeler. Dat zorgde voor onduidelijkheid.

Het CBR wil daarom meer objectiviteit in het examen. Ze hebben niet zomaar een camera opgehangen; het is een compleet systeem dat jouw rijgedrag analyseert.

De focus ligt nu op de eerste keerbeweging. Dit is een standaard manoeuvre bij het examen, maar de manier waarop het wordt beoordeeld, is ingrijpend veranderd.

Waar de examinator vroeger vooral keek naar 'gevoel' en timing, kijkt het systeem nu naar exacte data: hoeken, snelheden en afstanden. Het doel? Een eerlijker examen voor iedereen, ongeacht wie er naast je zit.

De drie bewegingen op een rij

De keerbeweging is opgesplitst in drie afzonderlijke stappen. Het systeem beoordeelt elke stap apart en telt de scores op.

Stap 1: De parkeerplaats opzoeken

Als je in een automaat rijdt, heb je het voordeel dat je geen koppelingswerk hoeft te doen, waardoor je je volledig kunt concentreren op het stuurwerk en de gascontrole. Hier zijn de drie bewegingen die je moet uitvoeren. De eerste beweging begint zodra je de parkeerplaats nadert.

Het systeem analyseert hoe je de plek benadert. Gebeurt dat soepel en gecontroleerd, of rijd je te wijd?

De camera’s registreren de positie van je auto ten opzichte van de markeringen. Het algoritme kijkt naar de hoek van je stuur en je snelheid. Voor een score ‘goed’ mag je een bocht maken van minder dan 15 graden, met een maximumsnelheid van 5 km/u.

Rijd je harder dan 7 km/u of is de bocht groter dan 25 graden? Dan wordt het ‘onvoldoende’.

Stap 2: De lijn inrichten

Het draait dus om precisie: rustig aan doen en de auto precies daar krijgen waar hij moet zijn.

Eenmaal op de parkeerplaats draait het om de tweede beweging: het inrichten van de lijn. Je moet een rechte lijn rijden naar het doelwit. Dit klinkt simpel, maar in een automaat kan de auto soms wat doorschieten als je het gas loslaat. De camera’s meten de hoek tussen je voertuig en de ideale lijn naar het doelwit.

Voor een ‘goed’ moet deze hoek minder dan 5 graden zijn. Zit je tussen de 5 en 10 graden?

Dan is het ‘voldoende’. Gaat de hoek over de 10 graden heen, dan is het helaas ‘onvoldoende’. Let op: stabiliteit is hier key.

Stap 3: Het doelwit raken

Geen rare bewegingen, maar een strakke lijn. De derde en laatste beweging is het raken van het doelwit.

Bij het CBR wordt hierbij gebruikgemaakt van een specifiek meetsysteem. Je hoeft niet letterlijk iets te raken met de bumper; het systeem meet digitale impact. De camera registreert de positie van het voertuig ten opzichte van het doelwit op het moment dat je de manoeuvre voltooit, waarbij je natuurlijk altijd je spiegel, signaal en stuur onder controle hebt.

De beoordeling is simpel: hoe dichter bij het midden, hoe beter de score.

Een afstand van minder dan 10 centimeter van het centrum levert een ‘goed’ op. Tussen de 10 en 20 centimeter is ‘voldoende’. Afwijkingen groter dan 20 centimeter resulteren in een onvoldoende. In een automaat is het zaak om het gas zeer subtiel te doseren om deze nauwkeurigheid te halen.

De technologie achter de schermen

Hoe werkt dit systeem in de praktijk? Het CBR maakt gebruik van een combinatie van camera’s en geavanceerde algoritmes. Deze technologie is vergelijkbaar met systemen die worden gebruikt in de logistieke sector, zoals die van Samsara, die gespecialiseerd zijn in IoT-oplossingen voor voertuigen.

Het systeem gebruikt hoge-resolutiecamera’s die een 360-graden beeld van de parkeerplaats creëren.

Computer vision-technologie herkent de markeringen en het doelwit. De algoritmes berekenen in realtime de hoeken en snelheden.

De data wordt direct verwerkt; er is geen menselijke tussenkomst nodig voor de score van deze beweging. De investering is aanzienlijk. Een installatie kost tussen de €15.000 en €25.000 per parkeerplaats, met jaarlijkse onderhoudskosten van ongeveer €2.000 tot €5.000 voor software-updates en serverruimte. Momenteel heeft het CBR zo’n 50 van deze systemen draaien bij verschillende examencentra in Nederland.

Impact op jou als kandidaat

Wat betekent deze digitalisering voor je examen? Toch is er ook kritiek.

  • Objectiviteit: Je wordt niet beoordeeld op het humeur van de examinator, maar op data. Dit maakt de uitkomst eerlijker.
  • Consistentie: Elke keerbeweging wordt op dezelfde manier gemeten, of je nu in Amsterdam of in Limburg examen doet.
  • Efficiëntie: Omdat de beoordeling automatisch gaat, kan de examinator zich meer concentreren op het overige verkeer en jouw algemene rijgedrag.

Sommige examinatoren vrezen dat de nuance verloren gaat. Een menselijke blik kan inschatten of een kleine afwijking komt door zenuwen of door onkunde.

Een algoritme ziet alleen de data. De uitdaging voor het CBR is om de technologie zo in te zetten dat deze de menselijke examinator ondersteunt, niet vervangt bij het beoordelen van jouw automaat examen.

De toekomst van het examen

Deze technologie is nog maar het begin. Het CBR onderzoekt voortdurend hoe ze het examen kunnen verbeteren.

  • Real-time feedback: Mogelijk krijg je tijdens de manoeuvre al visuele of haptische feedback.
  • Verbeterde algoritmes: De software leert steeds beter wat een 'veilige' beweging is en wat niet.
  • Integratie: De technologie wordt mogelijk uitgebreid naar andere examenonderdelen, zoals hellingproef of inhalen.

In de toekomst verwachten we: De drie bewegingen – opzoeken, inrichten en raken – vormen samen een gestandaardiseerde methode die de kwaliteit van het examen moet waarborgen.

Hoewel het wennen is om je rijvaardigheid te laten meten door camera’s, zorgt het voor een transparanter en eerlijker proces. Dus, als je straks je automaat in stapt en de parkeerplaats nadert: onthoud die graden, snelheden en centimeters. Het algoritme kijkt mee, en het is aan jou om te laten zien dat je de controle hebt tijdens het achteruitrijden en inparkeren bij het CBR.

Portret van Femke Janssen, rijinstructeur en faalangstspecialist in Budel
Over Femke Janssen

Femke helpt leerlingen met plezier en zelfvertrouwen hun rijbewijs te halen.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over CBR praktijkexamen met automaat
Ga naar overzicht →