Achteruitrijden en inparkeren bij het CBR-examen in een automaat

Femke Janssen

Ervaren rijinstructeur en faalangstspecialist

Je zit er aan te komen: het CBR-examen. De zenuwen gieren door je keel, je handen worden klam en dan komt het moment dat de examinator zegt: "Bij deze parkeerplaats mag u achteruit inparkeren." En ja, je rijdt in een automaat.

Hoewel een automaat rijden heerlijk ontspannen is in het dagelijks verkeer, kan het tijdens het examen voor sommige bestuurders een extra uitdaging vormen.

Waar je bij een schakelauto voelt wat de motor doet, gebeurt er bij een automaat van alles onder de motorkap zonder dat je het fysiek voelt. Geen koppelingspedaal, geen versnellingen wisselen, maar wel dezelfde precisie vereist. In dit artikel lees je hoe je die achteruitrit en het inparkeren in een automaat tot een fluitje van een cent maakt.

Waarom een automaat anders aanvoelt tijdens het examen

Veel leerlingen denken dat een automaat het rijden makkelijker maakt, en dat is vaak ook zo.

Je hoeft niet na te denken over de koppeling of het schakelen. Toch zitten er valkuilen aan.

Een automaat reageert anders op gasgeven dan een schakelauto. Zodra je het gas loslaat, remt de auto automatisch een beetje af (de zogenaamde motorrem). Dit gebeurt bij een schakelauto ook, maar bij een automaat is dit effect vaak sterker en directer. De examinator let bij een automaat extra op je gascontrole.

Omdat je geen koppelingspedaal hebt om de snelheid te doseren, moet je dat doen met je rechtervoet.

Een te hard of te zacht gaspedaal kan ervoor zorgen dat de auto te snel of te traag beweegt, wat het nauwkeurig inparkeren bemoeilijkt. Daarnaast zijn er verschillende soorten automaten: van een simpele bak tot een CVT-versnellingsbak of een dubbele koppeling. De reactie kan per type auto verschillen, maar de basisprincipes voor het examen blijven hetzelfde.

De beoordelingscriteria: Wat zoekt de examinator?

Voordat we de techniek induiken, is het belangrijk om te weten wat het CBR nu eigenlijk van je verwacht.

De examinator beoordeelt je niet op perfectie, maar op veiligheid en beheersing. De manoeuver is onderdeel van de bijzondere verrichtingen.

Bij het CBR wordt een manoeuvre beoordeeld als 'goed', 'voldoende' of 'onvoldoende'. Voor een 'goed' moet je de manoeuvre vlot en soepel uitvoeren met minimale correcties. Een 'voldoende' krijg je als het lukt, maar misschien iets te langzaam gaat of je een correctie moet maken. Een 'onvoldoende' is voorbehouden aan situaties waarbij je de controle verliest, gevaarlijke situaties creëert of de manoeuvre niet voltooit. Bij het achteruitrijden en inparkeren let de examinator specifiek op:

• De positie van de auto in de parkeervak.
• De afstand tot andere auto’s of objecten.
• Het gebruik van de spiegels en dode hoek.
• De snelheid waarmee je manoeuvreert.
• Het correct gebruiken van de richtingaanwijzers.

Stap voor stap: Achteruit inparkeren in een automaat

Het inparkeren in een automaat vereist een ritme. Omdat de auto automatisch remt als je het gas loslaat, is je gaspedaal je belangrijkste stuurmiddel naast het stuurwiel.

Voorbereiding en positie

Hier is een bewezen stappenplan voor het examen. Zoek een parkeerplek die groot genoeg is (meestal twee auto's lang). Rijd langs de auto die voor het vak staat, totdat je achterbumper ongeveer even ver is als de achterbumper van de auto waartegen je gaat parkeren.

De start van de beweging

Houd ongeveer 50 centimeter afstand. Zet je richtingaanwijzer rechts aan en zet de auto in de 'R' (Reverse).

Kijk in je binnenspiegel en rechterbuitenspiegel. Zorg dat je de omgeving scant op fietsers of voetgangers. Bij een automaat hoef je niet bang te zijn dat de auto afslaat, maar controleer wel of de parkeerrem is losgezet. Laat het rempedaal langzaam los en geef een klein beetje gas.

De hoek in draaien

De auto zal direct achteruit bewegen. Gebruik je stuur om de achterkant van de auto richting het parkeervak te sturen.

Dit is het moment waarop veel leerlingen in een schakelauto moeten schakelen, maar bij jou hoeft dat niet. Blijf gas doseren. Zodra de achterkant van jouw auto de achterbumper van de naastgelegen auto passeert, draai je het stuur volleden naar rechts. Let op: bij een automaat kan de auto iets sneller doorschieten als je te veel gas geeft.

Terugdraaien en rechtzetten

Houd de snelheid laag. Wanneer je auto bijna parallel staat met de stoeprand (ongeveer op 45 graden), draai je het stuur terug naar het midden en vervolgens naar links om de auto recht te trekken.

Omdat een automaat soepel rijdt, hoef je niet bang te zijn voor een haperende koppeling. Gebruik je spiegels om te zien of je recht staat. Je hoeft niet tot de millimeter precies te zijn, maar je moet wel binnen de lijnen van het vak staan en minimaal 50 centimeter afstand houden tot de auto voor en achter je.

Achteruitrijden in een rechte lijn

Naast het inparkeren moet je ook kunnen achteruitrijden in een rechte lijn.

Dit lijkt simpel, maar het is een test voor je stuurcorrecties. De examinator wil zien dat je de auto in het midden van de rijbaan houdt terwijl je achteruit rijdt. Bij een automaat geldt hier hetzelfde: zet de auto in de 'R' en laat het rempedaal los. Geef licht gas om een constante snelheid te bereiken (ongeveer 10 km/uur). Wil je weten waar de CBR-examinator op let tijdens je automaat examen?

Kijk vooral veel naar achteren door de achterruit, maar scan ook regelmatig je spiegels. De auto wil bij achteruitrijden vaak iets uitzwaaien (de neus wordt lichter).

Je zult constant kleine stuurbewegingen moeten maken om de auto recht te houden.

Voel je de auto afwijken? Stuur dan tegengesteld bij. Bij een automaat merk je dit soms later dan bij een schakelauto, dus blijf scherp.

Veelvoorkomende fouten bij een automaat

Er zijn een aantal specifieke fouten die leerlingen maken wanneer ze in een automaat examen doen. Deze kun je makkelijk voorkomen. Bij een schakelauto bepaal je de snelheid deels via de koppeling.

Te veel gas op de verkeerde momenten

Bij een automaat is het gaspedaal de enige dosering. Een veelgemaakte fout is het te snel loslaten van het gas.

Vergeten te kijken

De auto remt dan direct scherp af, waardoor je stuiterend achteruit rijdt. Dit zorgt voor een onstabiele auto.

Probeer een constante, lichte druk op het gaspedaal te houden. Omdat een automaat zo soepel rijdt, ontspannen leerlingen soms te veel. Ze vergeten hun dode hoek te checken of kijken niet actief in de spiegels.

Verkeerde versnelling

Tijdens het achteruitrijden moet je je hoofd letterlijk bewegen. De examinator moet zien dat je kijkt.

Gebruik de 'schouwtechniek': draai je hoofd volledig naar rechts achterover om de achterruit te bekijken, en wissel af met de spiegels. Het klinkt logisch, maar in de stress van het examen kan het gebeuren: je zet de auto per ongeluk in 'N' (Neutraal) in plaats van 'R'. De auto rolt dan door en je hebt geen controle. Controleer altijd het display voordat je gas geeft. 'R' staat voor Rear (achteruit), 'D' voor Drive (vooruit).

De voorbereiding: Oefenen is key

Je kunt de theorie lezen, maar zonder praktijk kom je er niet. Zoek een lege parkeerplaats op en oefen met je instructeur of een begeleider.

• Gebruik pionnen: Zet pionnen neer die de auto's nabootsen. Oefen het parallel parkeren en het achteruit inparkeren. Zet ze dicht bij elkaar om de moeilijkheidsgraad te verhogen.
• Voel de auto: Probeer te rijden zonder te kijken naar de pedalen. Voel hoe de auto reageert op licht gas en hoe snel hij stopt als je het gas loslaat.
• Wissel van auto:
Als je de beschikking hebt over verschillende automaten, oefen dan in meerdere auto's. Een kleine stadsauto reageert anders op sturen en gasgeven dan een grote sedan.