Wat beoordeelt de CBR-examinator tijdens het automaat praktijkexamen

Portret van Femke Janssen, rijinstructeur en faalangstspecialist in Budel
Femke Janssen
Ervaren rijinstructeur en faalangstspecialist
CBR praktijkexamen met automaat · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Stel je voor: je zit in een gloednieuwe Volkswagen Polo of een Toyota Aygo van het CBR. De motor loopt zachtjes, de airco staat op een comfortabele 21 graden, en naast je zit een examinator met een tablet en een onleesbare blik. Je hartslag gaat een tandje omhoog. Logisch.

Maar wat nu eigenlijk? Wat ziet die persoon naast je precies?

Wat beoordeelt de CBR-examinator tijdens jouw automaat praktijkexamen? Veel leerlingen denken dat het draait om perfectie.

Alsof je een Formule 1-coureur moet zijn die elke bocht strak aansnijdt. Niets is minder waar. Het draait om veiligheid, inzicht en zelfstandigheid.

De examinator is geen jurylid bij een schoonheidswedstrijd, maar een begeleider die checkt of jij vandaag, en de rest van je leven, veilig de weg op kunt.

Laten we eens kijken wat er precies op die checklist staat.

De basis: Voertuigbediening en Houding

In een automaat hoef je niet te schakelen. Geen koppeling, geen vergeten versnellingen.

Toch begint de beoordeling al voordat je rijdt. De examinator let op je zitpositie. Zit je comfortabel? Kun je het stuur goed vasthouden zonder je armen te strekken? Je hoeft geen perfecte 10-4-2 houding te hebben (10 uur op de klok, 4 minuten voor en 2 minuten voor de rest), maar je moet wel controle hebben.

Vervolgens is het zaak om de bediening soepel te gebruiken. In een automaat schakelt de auto zichzelf, maar jij moet wel weten waar de richtingaanwijzers zitten, hoe je de verlichting inschakelt en hoe je de ruitenwissers bedient.

De “dode hoek” en spiegels

De examinator let erop of je dit automatisch doet, zonder lang na te denken.

Je handen moeten relaxed op het stuur liggen, niet als klauwen om de randen geklemd. Een veelgemaakte fout, zelfs bij automaat-rijders, is het vergeten van de spiegels. De examinator controleert voortdurend of je je spiegels instelt voor je wegrijdt en regelmatig checkt.

Vooral de dode hoek is cruciaal. Je hoeft je hoofd niet extreem te draaien (dat is zelfs gevaarlijk), maar een kleine schouderbeweging om de dode hoek te controleren bij het invoegen of wisselen van rijbaan is essentieel.

De examinator let er scherp op of je proactief kijkt. Kijk je alleen voor je uit, of scan je het hele verkeersbeeld? Bij het CBR heet dit “ruimtelijk inzicht”. Je moet weten wat er om je heen gebeurt, niet alleen wat er direct voor je bumper ligt.

Rijden in de praktijk: Sturen, Kijken en Remmen

Hier begint het echte werk. Tijdens de rit beoordeelt de examinator drie hoofdpunten: sturen, kijken en remmen.

Het klinkt simpel, maar het is de kunst om dit soepel te combineren. Sturen doe je niet alleen met je armen, maar met je blik. De examinator let erop of je vooruitkijkt. Rij je met je neus te dicht op het stuur, dan ben je te laat met reageren op situaties verderop.

De auto moet soepel door de bochten gaan, zonder slingeren. Bij een automaat is het extra belangrijk om het gaspedaal rustig te doseren; de auto reageert direct, zonder dat je hoeft op te trekken bij een versnelling.

Remmen is een vak apart. De examinator kijkt niet alleen of je op tijd remt, maar ook hoe je remt.

Een schokkerige remactie zorgt voor ongemak en gevaar. De auto moet tot stilstand komen waar het hoort: voor een stopstreep, bij een rood licht of achter een andere auto. Bij een automaat hoef je niet af te trappen, maar je moet wel anticiperen.

De bijzondere verrichtingen

Remmen doe je bij voorkeur met je rechtervoet (gas en rem in één), en dat vereist gevoel. Ja, ook bij een automaat-examen moet je bijzondere verrichtingen doen.

Hoewel het aanbod per examenlocatie verschilt, staan er vaak drie op het programma: keren op de weg, en achteruit inparkeren en parallel parkeren. De examinator beoordeelt hierbij vooral de veiligheid en de controle. Je moet goed kijken voordat je begint.

Bij het keren moet je de weg vrijmaken en voldoende ruimte gebruiken.

Bij het achteruit inparkeren let de examinator op of je de auto recht de parkeerplek in draait en of je voldoende afstand houdt tot andere auto’s. De cijfers zijn hier duidelijk: je mag niet te ver van de stoep afrijden en je mag andere auto’s niet raken.

De examinator kijkt of je rustig blijft. Het is niet erg als het even niet lukt; het gaat erom hoe je het corrigeert.

Blijf je kalm en gebruik je de spiegels? Dan scoor je punten.

Verkeersinzicht en anticiperen

Dit is het zwaarwegende deel van de beoordeling. De examinator kijkt of je de verkeersregels kent en toepast.

Denk aan voorrang verlenen, inhalen, en het volgen van verkeersborden. Maar het gaat verder dan regels.

Het draait om anticiperen. Zie je een voetganger bij een zebrapad? Rem je alvast een beetje in?

Zie je een auto uit een parkeervak rijden? Pas je je snelheid aan?

De examinator van het CBR beoordeelt of je “leest” wat er in het verkeer gebeurt. Een specifiek aandachtspunt is de snelheid. Je hoeft niet exact de toegestane maximumsnelheid te rijden, maar je mag niet te hard of te langzaam. Te langzaam rijden is vaak net zo storend als te hard rijden, omdat het het verkeer ontregelt. Wil je weten welke rijvaardigheden worden getest bij het CBR praktijkexamen 2026? Wij bereiden je hier in Budel optimaal op voor.

Communicatie in het verkeer

De examinator checkt of je je aan de maximumsnelheid houdt, maar ook of je je aanpast aan de omstandigheden (zoals regen of mist).

Rijden is ook communiceren. De examinator let op je richtingaanwijzers. Geef je op tijd aan wat je van plan te doen?

Bij het afslaan moet je minimaal 30 meter van tevoren aangeven (of eerder als het verkeer erom vraagt). Oogcontact is soms ook belangrijk.

Een korte blik naar een fietser of een andere bestuurder kan duidelijk maken dat je elkaar hebt gezien. De examinator beoordeelt of je je niet als een eiland in het verkeer gedraagt, maar als onderdeel van het geheel.

De rol van de examinator: Sturen of Sturen?

Er is een misverstand dat de examinator je “stuurt” door aanwijzingen te geven. Tijdens het examen mag de examinator geen aanwijzingen geven over de te volgen route.

Je krijgt van tevoren een routebeschrijving (via navigatie of kaart) en moet zelfstandig navigeren.

De examinator beoordeelt dus of je zelfstandig keuzes maakt. Ga je linksaf waar het mag, en rechtdoor waar het moet? Als je een fout maakt (bijvoorbeeld een verkeerde afslag neemt), is het niet direct einde oefening.

De examinator let erop hoe je herstelt. Blijf je rustig, kijk je veilig en voeg je op de juiste manier in?

Dan telt de rit nog steeds mee. Een belangrijk onderdeel is de “automatische handeling”. De examinator verwacht dat je na een tijdje rijden bepaalde dingen automatisch doet, zoals het checken van de spiegels bij het remmen of het inschakelen van de richtingaanwijzer bij het naderen van een afslag. Als je hierover moet nadenken, is dat geen ramp, maar het maakt het beeld wel iets minder vlot.

De uitslag: Geslaagd of gezakt?

Na afloop van de rit (meestal ongeveer 35 tot 45 minuten) gaat de examinator de uitslag vaststellen. Hij of zij kijkt naar de verzamelde punten op de tablet.

Er zijn drie categorieën: Rijden, Bijzondere verrichtingen en Verkeersinzicht. Je bent geslaagd als je in alle drie de categorieën voldoende scoort en niet meer dan een bepaald aantal zogenaamde “bijzondere fouten” maakt.

Een bijzondere fout is iets gevaarlijks, zoals een fietser over het hoofd zien of door rood rijden. Een klein foutje, zoals een verkeerd vergeten richtingaanwijzer, is vervelend maar niet direct fataal. De examinator beoordeelt het totaalplaatje.

Is de rit veilig verlopen? Heb je laten zien dat je zelfstandig en zelfredzaam bent? Als het antwoord ja is, mag je je rijbewijs halen.

Conclusie

Wat beoordeelt de CBR-examinator tijdens het automaat praktijkexamen? Benieuwd naar het verloop van je praktijkexamen? Eigenlijk wordt alles beoordeeld wat met veilig rijden te maken heeft.

Van je zithouding tot je spiegelgebruik, van je remtechniek tot je verkeersinzicht. De examinator is geen boeman, maar een professional die jouw veiligheid en die van anderen wil garanderen. Als je rustig blijft, goed kijkt en de auto beheerst, heb je een goede kans om te slagen.

Dus adem in, adem uit, en laat zien wat je kunt. De automaat doet het werk voor je, jij stuurt de veiligheid.

Portret van Femke Janssen, rijinstructeur en faalangstspecialist in Budel
Over Femke Janssen

Femke helpt leerlingen met plezier en zelfvertrouwen hun rijbewijs te halen.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over CBR praktijkexamen met automaat
Ga naar overzicht →